श्री ब्रह्मा चालीसा (Shri Brahma Chalisa)

यह श्री ब्रह्मा चालीसा का सम्पूर्ण हिन्दी पाठ है। चालीसा चालीस चौपाइयों की स्तुति है, जिसका पाठ भक्त श्रद्धा और नियम के साथ करते हैं।

श्री ब्रह्मा चालीसा (Shri Brahma Chalisa)

॥ दोहा ॥
जय ब्रह्मा जय स्वयम्भू,चतुरानन सुखमूल।
करहु कृपा निज दास पै,रहहु सदा अनुकूल॥

तुम सृजक ब्रह्माण्ड के,अज विधि घाता नाम।
विश्वविधाता कीजिये,जन पै कृपा ललाम॥

॥ चौपाई ॥
जय जय कमलासान जगमूला।रहहु सदा जनपै अनुकूला॥
रुप चतुर्भुज परम सुहावन।तुम्हें अहैं चतुर्दिक आनन॥

रक्तवर्ण तव सुभग शरीरा।मस्तक जटाजुट गंभीरा॥
ताके ऊपर मुकुट बिराजै।दाढ़ी श्वेत महाछवि छाजै॥

श्वेतवस्त्र धारे तुम सुन्दर।है यज्ञोपवीत अति मनहर॥
कानन कुण्डल सुभग बिराजहिं।गल मोतिन की माला राजहिं॥

चारिहु वेद तुम्हीं प्रगटाये।दिव्य ज्ञान त्रिभुवनहिं सिखाये॥
ब्रह्मलोक शुभ धाम तुम्हारा।अखिल भुवन महँ यश बिस्तारा॥

अर्द्धांगिनि तव है सावित्री।अपर नाम हिये गायत्री॥
सरस्वती तब सुता मनोहर।वीणा वादिनि सब विधि मुन्दर॥

कमलासन पर रहे बिराजे।तुम हरिभक्ति साज सब साजे॥
क्षीर सिन्धु सोवत सुरभूपा।नाभि कमल भो प्रगट अनूपा॥

तेहि पर तुम आसीन कृपाला।सदा करहु सन्तन प्रतिपाला॥
एक बार की कथा प्रचारी।तुम कहँ मोह भयेउ मन भारी॥

कमलासन लखि कीन्ह बिचारा।और न कोउ अहै संसारा॥
तब तुम कमलनाल गहि लीन्हा।अन्त बिलोकन कर प्रण कीन्हा॥

कोटिक वर्ष गये यहि भांती।भ्रमत भ्रमत बीते दिन राती॥
पै तुम ताकर अन्त न पाये।ह्वै निराश अतिशय दुःखियाये॥

पुनि बिचार मन महँ यह कीन्हा।महापघ यह अति प्राचीन॥
याको जन्म भयो को कारन।तबहीं मोहि करयो यह धारन॥

अखिल भुवन महँ कहँ कोई नाहीं।सब कुछ अहै निहित मो माहीं॥
यह निश्चय करि गरब बढ़ायो।निज कहँ ब्रह्म मानि सुखपाये॥

गगन गिरा तब भई गंभीरा।ब्रह्मा वचन सुनहु धरि धीरा॥
सकल सृष्टि कर स्वामी जोई।ब्रह्म अनादि अलख है सोई॥

निज इच्छा इन सब निरमाये।ब्रह्मा विष्णु महेश बनाये॥
सृष्टि लागि प्रगटे त्रयदेवा।सब जग इनकी करिहै सेवा॥

महापघ जो तुम्हरो आसन।ता पै अहै विष्णु को शासन॥
विष्णु नाभितें प्रगट्यो आई।तुम कहँ सत्य दीन्ह समुझाई॥

भ्ौटहु जाई विष्णु हितमानी।यह कहि बन्द भई नभवानी॥
ताहि श्रवण कहि अचरज माना।पुनि चतुरानन कीन्ह पयाना॥

कमल नाल धरि नीचे आवा।तहां विष्णु के दर्शन पावा॥
शयन करत देखे सुरभूपा।श्यायमवर्ण तनु परम अनूपा॥

सोहत चतुर्भुजा अतिसुन्दर।क्रीटमुकट राजत मस्तक पर॥
गल बैजन्ती माल बिराजै।कोटि सूर्य की शोभा लाजै॥

शंख चक्र अरु गदा मनोहर।शेष नाग शय्या अति मनहर॥
दिव्यरुप लखि कीन्ह प्रणामू।हर्षित भे श्रीपति सुख धामू॥

बहु विधि विनय कीन्ह चतुरानन।तब लक्ष्मी पति कहेउ मुदित मन॥
ब्रह्मा दूरि करहु अभिमाना।ब्रह्मारुप हम दोउ समाना॥

तीजे श्री शिवशंकर आहीं।ब्रह्मरुप सब त्रिभुवन मांही॥
तुम सों होई सृष्टि विस्तारा।हम पालन करिहैं संसारा॥

शिव संहार करहिं सब केरा।हम तीनहुं कहँ काज धनेरा॥
अगुणरुप श्री ब्रह्मा बखानहु।निराकार तिनकहँ तुम जानहु॥

हम साकार रुप त्रयदेवा।करिहैं सदा ब्रह्म की सेवा॥
यह सुनि ब्रह्मा परम सिहाये।परब्रह्म के यश अति गाये॥

सो सब विदित वेद के नामा।मुक्ति रुप सो परम ललामा॥
यहि विधि प्रभु भो जनम तुम्हारा।पुनि तुम प्रगट कीन्ह संसारा॥

नाम पितामह सुन्दर पायेउ।जड़ चेतन सब कहँ निरमायेउ॥
लीन्ह अनेक बार अवतारा।सुन्दर सुयश जगत विस्तारा॥

देवदनुज सब तुम कहँ ध्यावहिं।मनवांछित तुम सन सब पावहिं॥
जो कोउ ध्यान धरै नर नारी।ताकी आस पुजावहु सारी॥

पुष्कर तीर्थ परम सुखदाई।तहँ तुम बसहु सदा सुरराई॥
कुण्ड नहाइ करहि जो पूजन।ता कर दूर होई सब दूषण॥

Shri Brahma Chalisa Lyrics in English (Hinglish)

Neeche yahi paath Roman lipi (English letters) mein diya gaya hai, jaise upar Hindi mein hai — taaki jo bhakt Devanagari nahin padh paate, ve bhi poora paath kar sakein.

॥ Doha ॥
Jai Brahma jai Swayambhu, Chaturaanan sukhmool।
Karahu kripa nij daas pai, rahahu sada anukool॥

Tum srijak brahmaand ke, Aj Vidhi Ghaata naam।
Vishwavidhaata keejiye, jan pai kripa lalaam॥

॥ Chaupai ॥
Jai jai Kamalaasaan jagmoola। Rahahu sada janpai anukoola॥
Rup chaturbhuj param suhaavan। Tumhen ahain chaturdik aanan॥

Raktvarn tav subhag shareera। Mastak jataajoot gambheera॥
Taake oopar mukut biraajai। Daadhi shvet mahachhavi chhaajai॥

Shvetvastra dhaare tum sundar। Hai yajnopaveet ati manhar॥
Kaanan kundal subhag biraajahin। Gal motin ki maala raajahin॥

Chaarihu Ved tumhin pragtaaye। Divya gyaan tribhuvanhin sikhaaye॥
Brahmlok shubh dhaam tumhaara। Akhil bhuvan mahan yash bistaara॥

Arddhaangini tav hai Savitri। Apar naam hiye Gayatri॥
Saraswati tab suta manohar। Veena vaadini sab vidhi mundar॥

Kamalaasan par rahe biraaje। Tum Haribhakti saaj sab saaje॥
Ksheer sindhu sovat surbhoopa। Naabhi kamal bho pragat anoopa॥

Tehi par tum aaseen kripaala। Sada karahu santan pratipaala॥
Ek baar ki katha prachaari। Tum kahan moh bhayeu man bhaari॥

Kamalaasan lakhi keenh bichaara। Aur na kou ahai sansaara॥
Tab tum kamalnaal gahi leenha। Ant bilokan kar pran keenha॥

Kotik varsh gaye yahi bhaanti। Bhramat bhramat beete din raati॥
Pai tum taakar ant na paaye। Hvai niraash atishay dukhiyaaye॥

Puni bichaar man mahan yah keenha। Mahapagh yah ati praacheen॥
Yaako janm bhayo ko kaaran। Tabahin mohi karyo yah dhaaran॥

Akhil bhuvan mahan kahan koi naahin। Sab kuchh ahai nihit mo maahin॥
Yah nishchay kari garab badhaayo। Nij kahan Brahm maani sukhpaaye॥

Gagan gira tab bhai gambheera। Brahma vachan sunahu dhari dheera॥
Sakal srishti kar swaami joi। Brahm anaadi alakh hai soi॥

Nij ichchha in sab nirmaaye। Brahma Vishnu Mahesh banaaye॥
Srishti laagi pragte tryadeva। Sab jag inki karihai seva॥

Mahapagh jo tumhro aasan। Taa pai ahai Vishnu ko shaasan॥
Vishnu naabhitain pragtyo aai। Tum kahan satya deenh samujhaai॥

Bhautahu jaai Vishnu hitmaani। Yah kahi band bhai nabhvaani॥
Taahi shravan kahi achraj maana। Puni Chaturaanan keenh payaana॥

Kamal naal dhari neeche aava। Tahaan Vishnu ke darshan paava॥
Shayan karat dekhe surbhoopa। Shyaayamvarn tanu param anoopa॥

Sohat chaturbhuja atisundar। Kreetmukut raajat mastak par॥
Gal Baijanti maal biraajai। Koti soorya ki shobha laajai॥

Shankh chakra aru gada manohar। Shesh naag shayya ati manhar॥
Divyarup lakhi keenh pranaamu। Harshit bhe Shripati sukh dhaamu॥

Bahu vidhi vinay keenh Chaturaanan। Tab Lakshmi pati kaheu mudit man॥
Brahma doori karahu abhimaana। Brahmrup ham dou samaana॥

Teeje Shri Shivshankar aahin। Brahmrup sab tribhuvan maanhin॥
Tum son hoi srishti vistaara। Ham paalan karihain sansaar॥

Shiv sanhaar karahin sab kera। Ham teenahun kahan kaaj dhanera॥
Agunrup Shri Brahma bakhaanahu। Niraakaar tinkahan tum jaanahu॥

Ham saakaar rup tryadeva। Karihain sada Brahm ki seva॥
Yah suni Brahma param sihaaye। Parbrahm ke yash ati gaaye॥

So sab vidit Ved ke naama। Mukti rup so param lalaama॥
Yahi vidhi prabhu bho janam tumhaara। Puni tum pragat keenh sansaara॥

Naam pitaamah sundar paayeu। Jad chetan sab kahan nirmaayeu॥
Leenh anek baar avtaara। Sundar suyash jagat vistaara॥

Devdanuj sab tum kahan dhyaavahin। Manvaanchhit tum san sab paavahin॥
Jo kou dhyaan dharai nar naari। Taaki aas pujaavahu saari॥

Pushkar teerth param sukhdaai। Tahan tum basahu sada surraai॥
Kund nahaai karahi jo poojan। Taa kar door hoi sab dooshan॥

Shri Brahma Chalisa — Meaning in Brief

The text praises Brahma, the four-faced lord seated on the lotus, and describes his red complexion, matted hair, white beard and ornaments. It recounts how, proud and confused about his origin, he searched the lotus stem in vain until a heavenly voice sent him to meet Vishnu, who explained that Brahma, Vishnu and Shiv serve the creation, preservation and dissolution. It mentions his family and the sacred place Pushkar. It asks for his grace and says that those who worship him there are freed of their faults.

When to recite: It is recited in devotion to Brahma.

सम्बन्धित पाठ

→ भक्ति संग्रह — सभी देवी-देवता के पाठ देखें

→ श्री हनुमान चालीसा — सम्पूर्ण पाठ हिंदी में

श्री सिद्धबली बाबा धाम, कोटद्वार

दर्शन समय: प्रतिदिन प्रातः 5:00 – दोपहर 2:00 तथा दोपहर 3:00 – रात्रि 8:00

ज्योतिष · ASTROLOGYक्या आपकी कुंडली में राज योग है?Get your FREE Janm Kundli, kundli matching & daily rashifal — and consult expert astrologers online at Astrologics.Free Janm Kundli
Scroll to Top