यह विष्णु चालीसा का सम्पूर्ण हिन्दी पाठ है। चालीसा चालीस चौपाइयों की स्तुति है, जिसका पाठ भक्त श्रद्धा और नियम के साथ करते हैं।

॥ दोहा॥
विष्णु सुनिए विनय सेवक की चितलाय ।
कीरत कुछ वर्णन करूं दीजै ज्ञान बताय ।
॥ चौपाई ॥
नमो विष्णु भगवान खरारी ।
कष्ट नशावन अखिल बिहारी ॥
प्रबल जगत में शक्ति तुम्हारी ।
त्रिभुवन फैल रही उजियारी ॥
सुन्दर रूप मनोहर सूरत ।
सरल स्वभाव मोहनी मूरत ॥
तन पर पीतांबर अति सोहत ।
बैजन्ती माला मन मोहत ॥4॥
शंख चक्र कर गदा बिराजे ।
देखत दैत्य असुर दल भाजे ॥
सत्य धर्म मद लोभ न गाजे ।
काम क्रोध मद लोभ न छाजे ॥
संतभक्त सज्जन मनरंजन ।
दनुज असुर दुष्टन दल गंजन ॥
सुख उपजाय कष्ट सब भंजन ।
दोष मिटाय करत जन सज्जन ॥8॥
पाप काट भव सिंधु उतारण ।
कष्ट नाशकर भक्त उबारण ॥
करत अनेक रूप प्रभु धारण ।
केवल आप भक्ति के कारण ॥
धरणि धेनु बन तुमहिं पुकारा ।
तब तुम रूप राम का धारा ॥
भार उतार असुर दल मारा ।
रावण आदिक को संहारा ॥12॥
आप वराह रूप बनाया ।
हरण्याक्ष को मार गिराया ॥
धर मत्स्य तन सिंधु बनाया ।
चौदह रतनन को निकलाया ॥
अमिलख असुरन द्वंद मचाया ।
रूप मोहनी आप दिखाया ॥
देवन को अमृत पान कराया ।
असुरन को छवि से बहलाया ॥16॥
कूर्म रूप धर सिंधु मझाया ।
मंद्राचल गिरि तुरत उठाया ॥
शंकर का तुम फन्द छुड़ाया ।
भस्मासुर को रूप दिखाया ॥
वेदन को जब असुर डुबाया ।
कर प्रबंध उन्हें ढूंढवाया ॥
मोहित बनकर खलहि नचाया ।
उसही कर से भस्म कराया ॥20॥
असुर जलंधर अति बलदाई ।
शंकर से उन कीन्ह लडाई ॥
हार पार शिव सकल बनाई ।
कीन सती से छल खल जाई ॥
सुमिरन कीन तुम्हें शिवरानी ।
बतलाई सब विपत कहानी ॥
तब तुम बने मुनीश्वर ज्ञानी ।
वृन्दा की सब सुरति भुलानी ॥24॥
देखत तीन दनुज शैतानी ।
वृन्दा आय तुम्हें लपटानी ॥
हो स्पर्श धर्म क्षति मानी ।
हना असुर उर शिव शैतानी ॥
तुमने ध्रुव प्रहलाद उबारे ।
हिरणाकुश आदिक खल मारे ॥
गणिका और अजामिल तारे ।
बहुत भक्त भव सिन्धु उतारे ॥28॥
हरहु सकल संताप हमारे ।
कृपा करहु हरि सिरजन हारे ॥
देखहुं मैं निज दरश तुम्हारे ।
दीन बन्धु भक्तन हितकारे ॥
चहत आपका सेवक दर्शन ।
करहु दया अपनी मधुसूदन ॥
जानूं नहीं योग्य जप पूजन ।
होय यज्ञ स्तुति अनुमोदन ॥32॥
शीलदया सन्तोष सुलक्षण ।
विदित नहीं व्रतबोध विलक्षण ॥
करहुं आपका किस विधि पूजन ।
कुमति विलोक होत दुख भीषण ॥
करहुं प्रणाम कौन विधिसुमिरण ।
कौन भांति मैं करहु समर्पण ॥
सुर मुनि करत सदा सेवकाई ।
हर्षित रहत परम गति पाई ॥36॥
दीन दुखिन पर सदा सहाई ।
निज जन जान लेव अपनाई ॥
पाप दोष संताप नशाओ ।
भव-बंधन से मुक्त कराओ ॥
सुख संपत्ति दे सुख उपजाओ ।
निज चरनन का दास बनाओ ॥
निगम सदा ये विनय सुनावै ।
पढ़ै सुनै सो जन सुख पावै ॥40॥
Vishnu Chalisa Lyrics in English (Hinglish)
Neeche yahi paath Roman lipi (English letters) mein diya gaya hai, jaise upar Hindi mein hai — taaki jo bhakt Devanagari nahin padh paate, ve bhi poora paath kar sakein.
॥ Doha ॥
Vishnu suniye vinay sevak ki chitlaay ।
Keerat kuchh varnan karoon deejai gyaan bataay ।
॥ Chaupai ॥
Namo Vishnu Bhagwaan Kharaari ।
Kasht nashaavan akhil bihaari ॥
Prabal jagat mein shakti tumhaari ।
Tribhuvan phail rahi ujiyaari ॥
Sundar roop manohar soorat ।
Saral swabhaav mohini moorat ॥
Tan par peetaambar ati sohat ।
Baijanti maala man mohat ॥4॥
Shankh chakra kar gada biraaje ।
Dekhat daitya asur dal bhaaje ॥
Satya dharm mad lobh na gaaje ।
Kaam krodh mad lobh na chhaaje ॥
Sant bhakt sajjan manranjan ।
Danuj asur dushtan dal ganjan ॥
Sukh upjaay kasht sab bhanjan ।
Dosh mitaay karat jan sajjan ॥8॥
Paap kaat bhav sindhu utaaran ।
Kasht naashkar bhakt ubaaran ॥
Karat anek roop Prabhu dhaaran ।
Keval aap bhakti ke kaaran ॥
Dharani dhenu ban tumhin pukaara ।
Tab tum roop Raam ka dhaara ॥
Bhaar utaar asur dal maara ।
Raavan aadik ko sanhaara ॥12॥
Aap varaah roop banaaya ।
Haranyaaksh ko maar giraaya ॥
Dhar matsya tan sindhu banaaya ।
Chaudah ratanan ko nikalaaya ॥
Amilakh asuran dwand machaaya ।
Roop mohini aap dikhaaya ॥
Devan ko amrit paan karaaya ।
Asuran ko chhavi se bahlaaya ॥16॥
Koorm roop dhar sindhu majhaaya ।
Mandraachal giri turat uthaaya ॥
Shankar ka tum fand chhudaaya ।
Bhasmaasur ko roop dikhaaya ॥
Vedan ko jab asur dubaaya ।
Kar prabandh unhen dhoondhvaaya ॥
Mohit bankar khalahi nachaaya ।
Usahi kar se bhasm karaaya ॥20॥
Asur Jalandhar ati baldaai ।
Shankar se un keenh ladaai ॥
Haar paar Shiv sakal banaai ।
Keen Sati se chhal khal jaai ॥
Sumiran keen tumhen Shivraani ।
Batlaai sab vipat kahaani ॥
Tab tum bane muneeshwar gyaani ।
Vrinda ki sab surati bhulaani ॥24॥
Dekhat teen danuj shaitaani ।
Vrinda aay tumhen lapataani ॥
Ho sparsh dharm kshati maani ।
Hana asur ur Shiv shaitaani ॥
Tumne Dhruv Prahlaad ubaare ।
Hiranaakush aadik khal maare ॥
Ganika aur Ajaamil taare ।
Bahut bhakt bhav sindhu utaare ॥28॥
Harhu sakal santaap hamaare ।
Kripa karhu Hari sirjan haare ॥
Dekhahun main nij darash tumhaare ।
Deen bandhu bhaktan hitkaare ॥
Chahat aapka sevak darshan ।
Karhu daya apni Madhusudan ॥
Jaanoon nahin yogya jap poojan ।
Hoy yagya stuti anumodan ॥32॥
Sheeldaya santosh sulakshan ।
Vidit nahin vratbodh vilakshan ॥
Karhun aapka kis vidhi poojan ।
Kumati vilok hot dukh bheeshan ॥
Karhun pranaam kaun vidhi sumiran ।
Kaun bhaanti main karhu samarpan ॥
Sur muni karat sada sevakaai ।
Harshit rahat param gati paai ॥36॥
Deen dukhin par sada sahaai ।
Nij jan jaan lev apnaai ॥
Paap dosh santaap nashaao ।
Bhav-bandhan se mukt karaao ॥
Sukh sampatti de sukh upjaao ।
Nij charanan ka daas banaao ॥
Nigam sada ye vinay sunaavai ।
Padhai sunai so jan sukh paavai ॥40॥
Vishnu Chalisa — Meaning in Brief
The Chalisa opens with a prayer to Vishnu to hear his servant’s plea and grant understanding. It describes his handsome form with yellow robes, a garland, conch, discus and mace, and recalls his various forms taken to protect devotees and defeat demons. It also mentions those he rescued, such as Dhruv and Prahlad. The devotee confesses not knowing proper worship, asks for removal of sins and sorrows and release from worldly bondage, and promises happiness to those who read and hear it.
When to recite: It is recited in devotion to Vishnu.
विष्णु की आरती के शब्द पढ़ने के लिए ॐ जय जगदीश हरे का हिन्दी और Hinglish पाठ देखें। आरती का सरल अर्थ और पदों का क्रम समझने का मार्गदर्शन भी दिया गया है।
