यह संतोषी माता चालीसा का सम्पूर्ण हिन्दी पाठ है। चालीसा चालीस चौपाइयों की स्तुति है, जिसका पाठ भक्त श्रद्धा और नियम के साथ करते हैं।
॥ दोहा ॥
बन्दौं सन्तोषी चरण रिद्धि-सिद्धि दातार ।
ध्यान धरत ही होत नर दुःख सागर से पार ॥भक्तन को सन्तोष दे सन्तोषी तव नाम ।
कृपा करहु जगदम्ब अब आया तेरे धाम ॥
॥ चौपाई ॥
जय सन्तोषी मात अनूपम ।
शान्ति दायिनी रूप मनोरम ॥
सुन्दर वरण चतुर्भुज रूपा ।
वेश मनोहर ललित अनुपा ॥
श्वेताम्बर रूप मनहारी ।
माँ तुम्हारी छवि जग से न्यारी ॥
दिव्य स्वरूपा आयत लोचन ।
दर्शन से हो संकट मोचन ॥ 4 ॥
जय गणेश की सुता भवानी ।
रिद्धि- सिद्धि की पुत्री ज्ञानी ॥
अगम अगोचर तुम्हरी माया ।
सब पर करो कृपा की छाया ॥
नाम अनेक तुम्हारे माता ।
अखिल विश्व है तुमको ध्याता ॥
तुमने रूप अनेकों धारे ।
को कहि सके चरित्र तुम्हारे ॥ 8 ॥
धाम अनेक कहाँ तक कहिये ।
सुमिरन तब करके सुख लहिये ॥
विन्ध्याचल में विन्ध्यवासिनी ।
कोटेश्वर सरस्वती सुहासिनी ॥
कलकत्ते में तू ही काली ।
दुष्ट नाशिनी महाकराली ॥
सम्बल पुर बहुचरा कहाती ।
भक्तजनों का दुःख मिटाती ॥ 12 ॥
ज्वाला जी में ज्वाला देवी ।
पूजत नित्य भक्त जन सेवी ॥
नगर बम्बई की महारानी ।
महा लक्ष्मी तुम कल्याणी ॥
मदुरा में मीनाक्षी तुम हो ।
सुख दुख सबकी साक्षी तुम हो ॥
राजनगर में तुम जगदम्बे ।
बनी भद्रकाली तुम अम्बे ॥ 16 ॥
पावागढ़ में दुर्गा माता ।
अखिल विश्व तेरा यश गाता ॥
काशी पुराधीश्वरी माता ।
अन्नपूर्णा नाम सुहाता ॥
सर्वानन्द करो कल्याणी ।
तुम्हीं शारदा अमृत वाणी ॥
तुम्हरी महिमा जल में थल में ।
दुःख दारिद्र सब मेटो पल में ॥ 20 ॥
जेते ऋषि और मुनीशा ।
नारद देव और देवेशा ।
इस जगती के नर और नारी ।
ध्यान धरत हैं मात तुम्हारी ॥
जापर कृपा तुम्हारी होती ।
वह पाता भक्ति का मोती ॥
दुःख दारिद्र संकट मिट जाता ।
ध्यान तुम्हारा जो जन ध्याता ॥ 24 ॥
जो जन तुम्हरी महिमा गावै ।
ध्यान तुम्हारा कर सुख पावै ॥
जो मन राखे शुद्ध भावना ।
ताकी पूरण करो कामना ॥
कुमति निवारि सुमति की दात्री ।
जयति जयति माता जगधात्री ॥
शुक्रवार का दिवस सुहावन ।
जो व्रत करे तुम्हारा पावन ॥ 28 ॥
गुड़ छोले का भोग लगावै ।
कथा तुम्हारी सुने सुनावै ॥
विधिवत पूजा करे तुम्हारी ।
फिर प्रसाद पावे शुभकारी ॥
शक्ति-सामरथ हो जो धनको ।
दान-दक्षिणा दे विप्रन को ॥
वे जगती के नर औ नारी ।
मनवांछित फल पावें भारी ॥ 32 ॥
जो जन शरण तुम्हारी जावे ।
सो निश्चय भव से तर जावे ॥
तुम्हरो ध्यान कुमारी ध्यावे ।
निश्चय मनवांछित वर पावै ॥
सधवा पूजा करे तुम्हारी ।
अमर सुहागिन हो वह नारी ॥
विधवा धर के ध्यान तुम्हारा ।
भवसागर से उतरे पारा ॥ 36 ॥
जयति जयति जय संकट हरणी ।
विघ्न विनाशन मंगल करनी ॥
हम पर संकट है अति भारी ।
वेगि खबर लो मात हमारी ॥
निशिदिन ध्यान तुम्हारो ध्याता ।
देह भक्ति वर हम को माता ॥
यह चालीसा जो नित गावे ।
सो भवसागर से तर जावे ॥ 40 ॥
॥ दोहा ॥
संतोषी माँ के सदा बंदहूँ पग निश वास ।
पूर्ण मनोरथ हो सकल मात हरौ भव त्रास ॥
॥ इति श्री संतोषी माता चालीसा ॥
Santoshi Mata Chalisa Lyrics in English (Hinglish)
Neeche yahi paath Roman lipi (English letters) mein diya gaya hai, jaise upar Hindi mein hai — taaki jo bhakt Devanagari nahin padh paate, ve bhi poora paath kar sakein.
॥ Doha ॥
Bandaun Santoshi charan riddhi-siddhi daataar ।
Dhyaan dharat hi hot nar duhkh saagar se paar ॥Bhaktan ko santosh de Santoshi tav naam ।
Kripa karahu jagdamb ab aaya tere dhaam ॥
॥ Chaupai ॥
Jai Santoshi Maat anupam ।
Shaanti daayini roop manoram ॥
Sundar varan chaturbhuj roopa ।
Vesh manohar lalit anupa ॥
Shvetaambar roop manhaari ।
Maan tumhaari chhavi jag se nyaari ॥
Divya svaroopa aayat lochan ।
Darshan se ho sankat mochan ॥ 4 ॥
Jai Ganesh ki suta Bhavani ।
Riddhi- siddhi ki putri gyaani ॥
Agam agochar tumhari maaya ।
Sab par karo kripa ki chhaaya ॥
Naam anek tumhaare maata ।
Akhil vishv hai tumko dhyaata ॥
Tumne roop anekon dhaare ।
Ko kahi sake charitra tumhaare ॥ 8 ॥
Dhaam anek kahaan tak kahiye ।
Sumiran tab karke sukh lahiye ॥
Vindhyaachal mein Vindhyavaasini ।
Koteshvar Sarasvati suhaasini ॥
Kalkatte mein tu hi Kaali ।
Dusht naashini Mahakaraali ॥
Sambal pur Bahuchara kahaati ।
Bhaktajanon ka duhkh mitaati ॥ 12 ॥
Jvaala ji mein Jvaala Devi ।
Poojat nitya bhakt jan sevi ॥
Nagar Bambai ki Maharaani ।
Maha Lakshmi tum kalyaani ॥
Madura mein Meenakshi tum ho ।
Sukh dukh sabki saakshi tum ho ॥
Raajnagar mein tum Jagdambe ।
Bani Bhadrakaali tum Ambe ॥ 16 ॥
Paavaagadh mein Durga Maata ।
Akhil vishv tera yash gaata ॥
Kaashi Puraadheeshvari Maata ।
Annapoorna naam suhaata ॥
Sarvaanand karo kalyaani ।
Tumhin Shaarda amrit vaani ॥
Tumhari mahima jal mein thal mein ।
Duhkh daaridra sab meto pal mein ॥ 20 ॥
Jete rishi aur munisha ।
Naarad dev aur devesha ।
Is jagti ke nar aur naari ।
Dhyaan dharat hain maat tumhaari ॥
Jaapar kripa tumhaari hoti ।
Vah paata bhakti ka moti ॥
Duhkh daaridra sankat mit jaata ।
Dhyaan tumhaara jo jan dhyaata ॥ 24 ॥
Jo jan tumhari mahima gaavai ।
Dhyaan tumhaara kar sukh paavai ॥
Jo man raakhe shuddh bhaavna ।
Taki poorn karo kaamna ॥
Kumati nivaari sumati ki daatri ।
Jayati jayati Maata jagdhaatri ॥
Shukravaar ka divas suhaavan ।
Jo vrat kare tumhaara paavan ॥ 28 ॥
Gud chhole ka bhog lagaavai ।
Katha tumhaari sune sunaavai ॥
Vidhivat pooja kare tumhaari ।
Phir prasaad paave shubhkaari ॥
Shakti-saamarath ho jo dhanko ।
Daan-dakshina de vipran ko ॥
Ve jagti ke nar au naari ।
Manvaanchhit phal paavein bhaari ॥ 32 ॥
Jo jan sharan tumhaari jaave ।
So nishchay bhav se tar jaave ॥
Tumhro dhyaan kumaari dhyaave ।
Nishchay manvaanchhit var paavai ॥
Sadhva pooja kare tumhaari ।
Amar suhaagin ho vah naari ॥
Vidhva dhar ke dhyaan tumhaara ।
Bhavsaagar se utre paara ॥ 36 ॥
Jayati jayati jai sankat harani ।
Vighn vinaashan mangal karni ॥
Ham par sankat hai ati bhaari ।
Vegi khabar lo maat hamaari ॥
Nishidin dhyaan tumhaaro dhyaata ।
Deh bhakti var ham ko Maata ॥
Yah Chalisa jo nit gaave ।
So bhavsaagar se tar jaave ॥ 40 ॥
॥ Doha ॥
Santoshi Maan ke sada bandahoon pag nish vaas ।
Poorn manorath ho sakal Maat harau bhav traas ॥
॥ Iti Shri Santoshi Mata Chalisa ॥
Santoshi Mata Chalisa — Meaning in Brief
This Chalisa praises Santoshi Mata as a graceful, four-armed, white-robed mother whose form brings peace and whose darshan removes troubles. It names the many places and forms in which the Mother is worshipped, such as Vindhyavasini, Kali, Jvaala Devi, Meenakshi, Durga and Annapoorna. It describes the Friday fast, the offering of gud and chana, hearing the katha and giving alms, and promises that devotees who worship with a pure heart have their wishes fulfilled. It asks the Mother to remove obstacles, end sorrow and poverty, and help devotees cross the ocean of worldly life.
When to recite: It is recited especially on Fridays, the day of the Santoshi Mata fast, as the text itself describes.