ब्रह्मन्! स्वराष्ट्र में हों, द्विज ब्रह्म तेजधारी (Brahman Swarastra Mein Hon)

यह एक देशभक्ति भजन है, जिसे राष्ट्रीय पर्वों और सांस्कृतिक कार्यक्रमों में गाया जाता है। सम्पूर्ण भजन नीचे पढ़ें।

ब्रह्मन्! स्वराष्ट्र में हों, द्विज ब्रह्म तेजधारी (Brahman Swarastra Mein Hon)

वैदिक काल से राष्ट्र या देश के लिए गाई जाने वाली राष्ट्रोत्थान प्रार्थना है। इस काव्य को वैदिक राष्ट्रगान भी कहा जा सकता है। आज भी यह प्रार्थना भारत के विभिन्न गुरुकुलों व स्कूल मे गाई जाती है। आर्य जनता इंटर कालेज, पैगू की यह प्रातः कालीन वंदना है।
यह मूल रूप से यजुर्वेद के संस्कृत श्लोक का हिन्दी रूपांतरण है।

ब्रह्मन्! स्वराष्ट्र में हों,
द्विज ब्रह्म तेजधारी ।
क्षत्रिय महारथी हों,
अरिदल विनाशकारी ॥

होवें दुधारू गौएँ,
पशु अश्व आशुवाही ।
आधार राष्ट्र की हों,
नारी सुभग सदा ही ॥

बलवान सभ्य योद्धा,
यजमान पुत्र होवें ।
इच्छानुसार वर्षें,
पर्जन्य ताप धोवें ॥

फल-फूल से लदी हों,
औषध अमोघ सारी ।
हों योग-क्षेमकारी,
स्वाधीनता हमारी ॥

संस्कृत श्लोक:
ओ३म् आ ब्रह्मन् ब्राह्मणों ब्रह्मवर्चसी जायतामाराष्ट्रे राजन्यः शूरऽइषव्योऽतिव्याधी महारथो जायतां दोग्ध्री धेनुर्वोढ़ाऽनड्वानाशुः सप्तिः पुरन्धिर्योषा जिष्णू रथेष्ठाः सभेयो युवास्य यजमानस्य वीरो जायतां निकामे-निकामे नः पर्जन्यो वर्षतु फलवत्यो नऽओषधयः पच्यन्तां योगक्षेमो नः कल्पताम्॥
– यजुर्वेद २२, मन्त्र २२

Brahman Swarastra Mein Hon Lyrics in English (Hinglish)

Neeche yahi paath Roman lipi (English letters) mein diya gaya hai, jaise upar Hindi mein hai — taaki jo bhakt Devanagari nahin padh paate, ve bhi poora paath kar sakein.

Brahman! Svaraashtra mein hon,
Dvij brahm tejdhaari ।
Kshatriya mahaarathi hon,
Aridal vinaashkaari ॥

Hovein dudhaaru gauein,
Pashu ashv aashuvaahi ।
Aadhaar raashtra ki hon,
Naari subhag sada hi ॥

Balvaan sabhya yoddha,
Yajmaan putra hovein ।
Ichchhaanusaar varshein,
Parjanya taap dhovein ॥

Phal-phool se ladi hon,
Aushadh amogh saari ।
Hon yog-kshemkaari,
Svaadheenata hamaari ॥

Om aa brahman braahmano brahmavarchasi jaayataamaaraashtre raajanyah shoora’ishavyo’tivyaadhi mahaaratho jaayataam dogdhri dhenurvodhaa’nadvaanaashuh saptih purandhiryoshaa jishnoo rathesthaah sabheyo yuvaasya yajamaanasya veero jaayataam nikaame-nikaame nah parjanyo varshatu phalavatyo na’oshadhayah pachyantaam yogakshemo nah kalpataam ॥

Brahman Swarastra Mein Hon — Meaning in Brief

This is a prayer for the well-being of the nation. It asks that the land have learned, radiant brahmins and mighty warriors who defeat the enemy. It also wishes for abundant milk-giving cows, swift horses, and women of good fortune who support the nation, along with strong, cultured heroes and rain as they wish. It ends with the wish that herbs be healing, plants be full of flowers and fruit, and that freedom bring security and prosperity. The Sanskrit verse repeats these wishes in the original form.

When to recite: It is sung as a prayer for the nation.

सम्बन्धित पाठ

→ देशभक्ति भजन — सम्पूर्ण संग्रह देखें

→ श्री हनुमान चालीसा — सम्पूर्ण पाठ हिंदी में

श्री सिद्धबली बाबा धाम, कोटद्वार

दर्शन समय: प्रतिदिन प्रातः 5:00 – दोपहर 2:00 तथा अपराह्न 3:00 – रात्रि 8:00

ज्योतिष · ASTROLOGYक्या आपकी कुंडली में राज योग है?Get your FREE Janm Kundli, kundli matching & daily rashifal — and consult expert astrologers online at Astrologics.Free Janm Kundli
Scroll to Top